Ders çalışma programı nasıl hazırlanır?

Ders çalışma programı yapmak kolay; yapılan programa uymak zor. Çoğu ailede program bir kâğıda özenle yazılıyor, duvara asılıyor ve ikinci haftanın ortasında görünmez oluyor.

Bunun sebebi çocuğun disiplinsizliği değil çoğu zaman. Program gerçek hayata değil, ideal bir güne göre yapılmış oluyor. Bu yazıda tutan bir programın nasıl kurulduğunu, nereden başlanacağını ve bozulduğunda ne yapılacağını anlatıyoruz.

Ders çalışma programı neden ilk haftada bozuluyor?

Programlar genellikle iyimser bir günün üzerine kuruluyor: okuldan yorgun dönülmeyen, servis gecikmeyen, misafir gelmeyen bir gün. O gün haftada bir kez bile denk gelmiyor.

İkinci sebep, programın çok dolu olması. Boşluk bırakmayan bir plan, ilk aksaklıkta tamamen çöküyor. Bir gün kayınca ertesi gün iki kat yük biniyor, o da kalkmayınca üçüncü gün program bırakılıyor.

Üçüncü sebep ise sahiplik. Veli tarafından yapılıp çocuğa verilen bir program, çocuğun gözünde bir kurala benziyor. Kurallara uyulur ya da uyulmaz; planlar ise sahibi tarafından ayarlanır.

Ders çalışma programını çocukla birlikte yapın

Bunun tek amacı çocuğu ikna etmek değil. Çocuk kendi gününü sizden daha iyi biliyor: hangi derste zorlandığını, hangi saatte uykusunun geldiğini, hangi günün ağır geçtiğini.

Uygulaması basit: kâğıdı önüne koyun, kalemi ona verin. Siz soru sorun, o yazsın.

• "Hangi gün en yorgun dönüyorsun?"
• "En zor gelen ders hangisi, onu hangi saatte yapmak istersin?"
• "Hangi günü tamamen boş bırakalım?"

Son sorunun cevabını mutlaka alın. Boş bırakılan bir gün, programın çöpe gitmesini engelleyen en önemli parça.

Gerçek zamanla başlayın: haftanın haritası

Programı derslerle değil, hâlihazırda dolu olan saatlerle kurmaya başlayın. Sırayla yazın:

1. Okul saatleri.
2. Yol ve servis.
3. Yemek ve uyku.
4. Kurs, spor, aile programı gibi sabitler.

Bunları çıkardığınızda geriye gerçek bir boşluk kalıyor ve bu boşluk çoğu ailenin sandığından küçük oluyor. Küçük olması sorun değil; sorun, olmayan bir zamana plan yapmak.

Kalan boşluğu görünce ikinci soruyu sorun: bu boşluğun ne kadarını çalışmaya ayırmak gerçekçi? Tamamını değil. Yarısı iyi bir başlangıç.

Bir programda bulunması gerekenler

Sabit çapa

Haftanın en az bir sabit saati olsun — her gün aynı saatte başlayan kısa bir çalışma. Program bozulduğunda geri dönülecek yer burası oluyor.

Kısa bloklar

Kesintisiz uzun çalışma çoğu ortaokul öğrencisinde işe yaramıyor. Yirmi–otuz dakikalık bloklar ve aralarda beş dakikalık gerçek molalar daha iyi sonuç veriyor.

Molanın "gerçek" olması önemli: telefonla geçen bir mola dinlendirmiyor, dikkati başka yere taşıyor. Ayağa kalkmak, su içmek, pencereden bakmak yeterli.

Bilerek boş bırakılan gün

Haftada bir gün hiç çalışma yazmayın. Bu gün iki işi birden görüyor: hem dinlenme sağlıyor hem de aksayan bir işin taşınabileceği bir yer bırakıyor.

Adım adım: bir haftalık program

Program tutmadığında ne yapmalı?

Programın bozulması bir başarısızlık değil, bir bilgi. Size haftanın hangi noktasında gerçekle çeliştiğini söylüyor.

Bozulan yeri bulun ve planı gerçeğe uydurun, gerçeği plana değil. Salı akşamları hiç oturulamıyorsa salı akşamının programda işi yok.

Bir de şu var: kaçan bir çalışmayı telafi etmek için ertesi güne iki katını yazmayın. Telafi edilmeyen bir gün, çöken bir hafta programından iyidir.

Ne zaman destek almak gerekir?

Program birkaç kez birlikte düzeltildiği hâlde hiç tutmuyorsa, sorun planlamadan başka bir yerde olabilir:

• Çocuk oturuyor ama başladığı işi bitiremiyor.
• Ne kadar süre geçtiğini fark etmiyor, süre tahmini belirgin biçimde şaşıyor.
• Her akşam aynı gerginlik tekrarlanıyor.
• Öğretmeni de sınıf içinde benzer bir zorlanma tarif ediyor.

Bu durumlarda okulun rehberlik servisiyle konuşmak ya da bir uzmana danışmak yerinde olur. Eğitim çalışması tıbbi bir değerlendirmenin yerine geçmiyor.

Abant Akademi'de nasıl ele alıyoruz?

Program hazırlamayı bir kâğıt işi olarak görmüyoruz. Öğrenciyi tanıyoruz, haftasını birlikte çıkarıyoruz ve planı öğrencinin kendi temposuna oturtuyoruz. Sonra da takip ediyoruz: tutmayan bir plan düzeltiliyor, ısrar edilmiyor.

Planlamayı ve öğrenmeyi yöntemle birleştiren çalışma Etkili Öğrenme ve Not Alma Teknikleri programında. Tempoyu tamamen öğrenciye göre ayarlamak gerektiğinde Bireysel Destek Programı devreye giriyor.

Düzen kurmanın ilk adımı olan alışkanlık tarafını ayrı bir yazıda anlattık.

Çocuğunuzun haftasına birlikte bakalım isterseniz ön görüşme talep edin.