Çocuğum ders çalışmak istemiyor, ne yapmalıyım?

Bir veli görüşmesinde en sık duyduğumuz cümlelerden biri bu. Arkasında genellikle şu soru vardır: "Ben mi yanlış bir şey yapıyorum?"

Çoğu zaman hayır. Ama "istemiyor" kelimesi, altında çok farklı durumları saklayan geniş bir başlık. Ne yapılacağına karar vermeden önce hangi durumla karşı karşıya olduğunuzu ayırmak gerekiyor.

"İstemiyor" tek bir davranış değil

Aynı cümleyi kuran iki veli çoğu zaman farklı şeyler anlatır:

• Masaya hiç oturmuyor. Sorun başlamakta.
• Oturuyor ama beş dakikada kalkıyor. Sorun sürdürmekte.
• Saatlerce oturuyor ama geriye bir şey kalmıyor. Sorun yöntemde.

Üçü farklı sebeplerden doğar ve farklı adımlar gerektirir. "Daha çok çalış" hepsine aynı cevabı verir; bu yüzden de çoğu zaman işe yaramaz.

Sık karşılaşılan nedenler

Görev belirsiz

"Ders çalış" bir görev değil, bir başlıktır. Çocuk masaya oturduğunda neyi, ne kadar ve nereye kadar yapacağını bilmiyorsa erteleme beklenen bir sonuçtur. Yetişkinler de tanımı belirsiz işleri erteler.

Zorluk seviyesi kaçmış

Bir konu öğrencinin bulunduğu yerin belirgin şekilde üstündeyse, çalışmak "anlamadığını tekrar tekrar görmek" hâline gelir. Bu durumda kaçınma tembellik değil, o duygudan uzaklaşma çabasıdır.

Dikkati toplamakta zorlanıyor

Bazı öğrenciler başlamakta değil, başladığı işte kalmakta zorlanır. Çalışma ortamı, görevin uzunluğu ve o günün yorgunluğu bunu doğrudan etkiler.

Çalışma, gerginliğin adı olmuş

Ders saati her gün tartışmayla başlıyorsa çocuk bir süre sonra konuya değil, o gerginliğe direnir. Masaya oturmamak, tartışmayı önceden bitirmenin bir yolu hâline gelir.

Yöntem işe yaramıyor

Sadece okuyarak çalışan bir öğrenci, çalıştığını sınavda kullanamayabilir. Emek verip sonuç alamamak, en hızlı motivasyon düşüren şeylerden biridir.

İşe yaramayan üç yaygın refleks

Süreyi uzatmak. İki saat oturmak, verimsiz yöntemi iki saat boyunca tekrarlamak anlamına gelebilir.

Karşılaştırmak. "Kuzenin ne güzel çalışıyor" cümlesi çalışma isteğini artırmaz; çoğu zaman konuyu kapatır.

Her adımı denetlemek. Sürekli başında beklemek kısa vadede iş çıkarır ama sorumluluğu veliye taşır. Öğrenci kendi başına başlamayı öğrenemez.

Bu hafta deneyebilecekleriniz

1. Görevi somutlaştırın. "Matematik çalış" yerine "12 numaralı sayfadaki 5 soruyu çöz" deyin. Sonu belli olan iş daha kolay başlar.
2. Süreyi kısaltın. Yaşa göre 15–25 dakikalık bloklar, iki saatlik bir oturumdan çoğu zaman daha verimlidir.
3. Başlangıcı kolaylaştırın. İlk görev en kolay olan olsun. Başlamak, devam etmenin en zor kısmıdır.
4. Ortamı sadeleştirin. Masada o an kullanılmayan her şey dikkat için bir rakiptir.
5. Soruyu değiştirin. "Kaç saat çalıştın?" yerine "Bugün ne öğrendin?" ve "Bu sana yardımcı oldu mu?" diye sorun. Bu, konuşmayı süreden öğrenmeye kaydırır.
6. Çabayı görünür kılın. Yalnızca sonucu değil, denenen yöntemi ve gösterilen çabayı da fark edin.

Bu adımların hepsini aynı anda uygulamaya çalışmayın. Bir tanesini seçip bir hafta deneyin; işe yarayıp yaramadığını görmek, hepsini birden değiştirmekten daha öğreticidir.

Ne zaman destek almak gerekir?

Çocuğunuzun çalışma isteksizliği uzun süredir devam ediyorsa, okul hayatını belirgin şekilde etkiliyorsa ya da yanında uyku, iştah veya ruh hâlinde değişiklikler varsa, bunu tek başına bir çalışma alışkanlığı meselesi olarak ele almamak gerekir. Böyle durumlarda okul rehberlik servisi ve gerektiğinde uzman desteği doğru adrestir.

Eğitim amaçlı çalışma ve dikkat programları hiçbir zaman tıbbi tanı veya tedavinin yerine geçmez.

Abant Akademi'de nasıl ele alıyoruz?

Bir öğrenciye program önermeden önce hangi durumla karşı karşıya olduğumuzu anlamaya çalışıyoruz. Başlamakta zorlanan öğrenciyle sürdürmekte zorlanan öğrencinin ihtiyacı aynı değil.

• Dikkatini toplamakta ve sürdürmekte zorlanan öğrenciler için Dikkat ve Konsantrasyon çalışmaları
• Çalıştığı hâlde verim alamayan öğrenciler için Etkili Öğrenme ve Not Alma
• Sürecin izlenmesi ve geri bildirim için Öğrenci Gelişim Sistemi

Öğrencinizin hangi noktada zorlandığını birlikte konuşmak isterseniz ön görüşme talep edebilirsiniz.